2-نیتروفنول (2-Nitrophenol) ترکیبی آلی از خانواده فنولها و نیتروآروماتیکها است که دارای فرمول مولکولی C₆H₅NO₃ و جرم مولی 139.11 g/mol میباشد. این ماده به صورت بلورهای زرد رنگ با بوی مشخص فنولی دیده میشود و در آب، اتانول و اتر به میزان محدود حل میشود.
در ساختار مولکولی 2-نیتروفنول، گروههای عاملی نیترو (-NO₂) و هیدروکسیل (-OH) در موقعیت ارتو نسبت به یکدیگر قرار دارند. وجود پیوند هیدروژنی درونمولکولی بین این دو گروه، موجب کاهش نقطه ذوب و افزایش پایداری نسبی ترکیب میشود.
این ترکیب به عنوان یک ماده واسطه در صنایع شیمیایی و دارویی برای سنتز رنگها، ترکیبات آلی خاص و برخی آنتیاکسیدانها به کار میرود. همچنین در فرآیندهای تحقیقاتی برای بررسی خواص نوری و اسیدی ترکیبات فنولی مورد استفاده قرار میگیرد.
ویژگیها و خواص
| ویژگی |
توضیحات |
| نام شیمیایی / همنامها |
2-Nitrophenol؛ o-Nitrophenol؛ ortho-Nitrophenol |
| فرمول شیمیایی |
C₆H₅NO₃ |
| جرم مولی |
≈ 139.11 g/mol |
| ظاهر فیزیکی |
بلور زرد رنگ با بوی فنولی مشخص |
| نقطه ذوب |
≈ 45–47 °C |
| نقطه جوش |
≈ 214 °C |
| دانسیته |
≈ 1.48 g/cm³ (در 20°C) |
| حلالیت |
محلول در اتانول، اتر، بنزن؛ حلالیت محدود در آب |
| ویژگی برجسته |
دارای پیوند هیدروژنی درونمولکولی؛ واسطه کلیدی در سنتز رنگها و ترکیبات آلی |
کاربردها
- در سنتز رنگها و ترکیبات نیتروفنولی و آمینوفنولی
- به عنوان ماده واسطه در تولید داروها و ترکیبات آروماتیک خاص
- در مطالعات تحقیقاتی به عنوان نمونه برای بررسی رفتار پیوند هیدروژنی
- در سنتز مواد آلی به عنوان ترکیب میانجی با خاصیت اسیدی ملایم
ایمنی و نگهداری
- مادهای سمی و تحریککننده پوست و چشم است؛ تماس مستقیم باید اجتناب شود.
- در محیط خشک، خنک و دارای تهویه مناسب نگهداری گردد.
- از حرارت و منابع اشتعال دور نگه داشته شود.
- در ظروف دربسته و مقاوم به خوردگی ذخیره گردد.
نتیجهگیری
2-نیتروفنول یکی از ترکیبات مهم نیتروفنولی است که بهدلیل ساختار خاص ارتو و وجود پیوند هیدروژنی، در سنتز ترکیبات آلی، رنگها و داروها کاربرد فراوان دارد. پایداری نسبی، رفتار اسیدی ملایم و واکنشپذیری بالا، آن را به مادهای ارزشمند در صنایع شیمیایی و تحقیقاتی تبدیل کرده است.
بررسی
هنوز دیدگاهی داده نشده است.