۱و۲-نفتوکینون-۴-سولفونیک اسید سدیم سالت (1,2-Naphthoquinone-4-sulfonic acid, sodium salt؛ NQS-Na) یک معرف رنگزا در شیمی تحلیلی است که معمولاً بهصورت جامد کریستالی زرد تا نارنجی دیده میشود. این ترکیب با آمینهای اولیه/ثانویه در pH قلیایی وارد واکنش جفتشدن شده و مشتقات رنگی (اغلب نارنجی/قرمز) تولید میکند؛ بنابراین برای سنجش طیفسنجیِ آمینها، آمینواسیدها و برخی داروها بهطور گسترده بهکار میرود.
ویژگیها و خواص
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام شیمیایی | ۱و۲-نفتوکینون-۴-سولفونیک اسید سدیم سالت (NQS-Na) |
| فرمول مولکولی (بیآب) | C10H5NaO5S |
| جرم مولی (بیآب) | ≈ 260.2 g/mol (ممکن است بهصورت مونوهیدرات عرضه شود) |
| شکل ظاهری | جامد کریستالی زرد تا نارنجی |
| حلالیت | محلول در آب و حلالهای قطبی (EtOH/MeOH، DMF، DMSO)؛ نامحلول در حلالهای غیرقطبی |
| ویژگی بارز | معرف رنگزا برای آمینها؛ مناسب سنجشهای فوتومتری در ناحیهٔ مرئی |
کاربردها
- تعیین فوتومتری آمینهای آلی/آروماتیک، آمینواسیدها و برخی داروها (تشکیل مشتقات رنگی NQS)
- کشف کیفی نقاطی (Spot tests) و توسعهٔ روشهای کروماتوگرافی/میکروپلیت
- مشتقسازی تحلیلی برای بهبود حساسیت و گزینشپذیری اندازهگیریها
- کاربرد پژوهشی در توسعهٔ سنجشهای آنزیمی و شیمی تحلیلی آبی
ایمنی و نگهداری
- ممکن است محرک پوست/چشم/دستگاه تنفسی باشد—کار در هود با PPE (دستکش، عینک، روپوش)
- حساس به رطوبت/نور؛ در ظرف تیره، دربسته، خشک و خنک نگهداری شود
- از اکسیدکنندههای قوی و اسیدهای قوی دور نگهداری گردد
- پسماند مطابق مقررات محلی مواد شیمیایی آلی-معدنی دفع شود
نتیجهگیری
این معرف بهدلیل قابلیت ایجاد محصولات رنگی پایدار با آمینها، گزینهای استاندارد برای روشهای رنگسنجی و توسعهٔ سنجشهای حساس است—بهشرط نگهداری خشک/تاریک و رعایت نکات ایمنی در کار.

