۱و۲-دیکلرواتان (1,2-Dichloroethane؛ EDC) یک حلال کلرینهٔ فرّار و مایع بیرنگ با بوی شیرین-کلروفرمی است. این ترکیب بهطور گسترده بهعنوان میانجی صنعتی برای تولید وینیلکلراید (VCM) و در نتیجه PVC بهکار میرود و همچنین در سنتز و استخراج آلی استفاده میشود. با وجود کاربریهای وسیع، بهدلیل سمیت تنفسی/پوستی و قابلیت اشتعال، کار با آن باید تحت تهویهٔ مناسب و با رعایت دقیق الزامات ایمنی انجام شود.
ویژگیها و خواص
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام شیمیایی | ۱و۲-دیکلرواتان (EDC) |
| فرمول مولکولی | C2H4Cl2 |
| جرم مولی | ≈ 98.96 g/mol |
| شکل ظاهری | مایع بیرنگ با بوی شیرین/کلروفرمی |
| نقطهٔ جوش | ≈ 83.5 °C (فشار اتمسفری) |
| چگالی (۲۰°C) | ≈ 1.25 g/mL |
| حلالیت | کممحلول در آب (~8 g/L در ۲۵°C)؛ امتزاجپذیر با اغلب حلالهای آلی |
| ویژگی بارز | میانجی کلیدی برای VCM/PVC؛ حلال کلرینهٔ فرّار |
کاربردها
- خوراک/میانجی اصلی برای تولید وینیلکلراید مونومر (PVC)
- حلال و عامل استخراج در سنتز آلی و فرایندهای صنعتی منتخب
- میانجی در مسیرهای کلرزنی/واکنشهای جایگزینی روی بسترهای آلی
ایمنی و نگهداری
- مایع قابلاشتعال و سمی؛ ممکن است اثرات کبدی/کلیوی و سرگیجه/تضعیف CNS ایجاد کند
- کار در هود شیمیایی با PPE کامل (دستکش مقاوم به حلال، عینک ایمنی، روپوش)
- دور از گرما/جرقه/شعله نگهداری شود؛ ظرف دربسته در محیط خنک و خشک
- ناسازگار با اکسیدکنندههای قوی و بازهای قوی؛ از اختلاط ناایمن پرهیز شود
نتیجهگیری
۱و۲-دیکلرواتان بهدلیل نقش بیبدیل در زنجیرهٔ تولید PVC و همچنین عملکرد بهعنوان حلال کلرینه، مادهای پرکاربرد در صنعت و پژوهش است—بهشرط رعایت سختگیرانهٔ نکات ایمنی و مدیریت ریسک.

