پیریدین-2,6-دیکربوکسیلیک اسید (Pyridine-2,6-dicarboxylic acid) ترکیبی آلی هتروسیکل از مشتقات پیریدین است که دارای دو گروه کربوکسیل (-COOH) در موقعیتهای 2 و 6 حلقه پیریدین میباشد.
این ترکیب با فرمول مولکولی C₇H₅NO₄ و جرم مولی ≈ 167.12 g/mol شناخته میشود و معمولاً بهصورت پودر یا کریستال سفید تا کرم عرضه میگردد.
بهدلیل وجود گروههای عاملی کربوکسیل و نیتروژن حلقه، این ماده توانایی بالایی در تشکیل کمپلکس با فلزات دارد و بهعنوان **عامل کلاتهکننده و لیگاند دودندانهای (Bidentate Ligand)** در شیمی هماهنگی و سنتز کمپلکسهای فلزی کاربرد دارد.
همچنین در شیمی آلی برای تهیه مشتقات پیریدینی، پلیمرهای فلزی و ترکیبات دارویی استفاده میشود.
ویژگیها و خواص
| ویژگی |
توضیحات |
| نام شیمیایی / همنامها |
Pyridine-2,6-dicarboxylic acid؛ Dipicolinic acid؛ 2,6-Pyridinedicarboxylic acid |
| فرمول مولکولی |
C₇H₅NO₄ |
| جرم مولی |
≈ 167.12 g/mol |
| ظاهر فیزیکی |
پودر یا کریستال سفید تا کرم |
| نقطه ذوب |
≈ 247–250 °C (تجزیه) |
| حلالیت |
نامحلول در آب سرد؛ محلول در بازها و حلالهای قطبی داغ |
| ویژگی برجسته |
لیگاند دودندانهای مؤثر در تشکیل کمپلکسهای فلزی و ترکیبات کلاته |
کاربردها
- در شیمی هماهنگی بهعنوان لیگاند برای تهیه کمپلکسهای فلزی
- در شیمی آلی برای سنتز مشتقات پیریدینی و پلیمرهای فلز-آلی
- در صنایع داروسازی برای تولید ترکیبات با فعالیت بیولوژیکی بالا
- در مطالعات بیوشیمیایی به عنوان عامل کلاتهکننده یونهای فلزی
ایمنی و نگهداری
- از تماس مستقیم با پوست و چشم خودداری شود؛ ممکن است باعث تحریک شود.
- در ظرف دربسته، محیط خشک و خنک نگهداری گردد.
- از استنشاق گرد و غبار آن خودداری شود.
- در هنگام کار از دستکش و ماسک مناسب استفاده گردد.
نتیجهگیری
پیریدین-2,6-دیکربوکسیلیک اسید یکی از لیگاندهای مهم در شیمی هماهنگی و ترکیبات فلزی است که بهدلیل ساختار متقارن و حضور دو گروه کربوکسیل فعال، در تشکیل کمپلکسهای پایدار فلزی و سنتزهای آلی پیشرفته نقش کلیدی دارد.
بررسی
هنوز دیدگاهی داده نشده است.