دودکانول (Dodecanol) که با نامهای Lauryl alcohol یا 1-Dodecanol نیز شناخته میشود، یک الکل چرب خطی با زنجیره دوازدهکربنه است. این ترکیب دارای فرمول شیمیایی C₁₂H₂₆O و جرم مولی ≈ 186.33 g/mol است. دودکانول مایعی بیرنگ تا سفید مایل به زرد با بوی چرب و ملایم است که در دمای محیط جامد یا نیمهمایع دیده میشود.
این ترکیب از مشتقات طبیعی روغن نارگیل یا از طریق هیدروژناسیون متیللورئات تولید میشود و یکی از مواد پایهای در تولید مواد فعال سطحی، شویندهها و محصولات آرایشی و بهداشتی بهشمار میرود.
ویژگیها و خواص
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام شیمیایی / همنامها | Dodecanol؛ 1-Dodecanol؛ Lauryl alcohol |
| فرمول شیمیایی | C₁₂H₂₆O |
| جرم مولی | ≈ 186.33 g/mol |
| ظاهر فیزیکی | مایع بیرنگ تا سفید مایل به زرد با بوی چرب |
| نقطه ذوب | ≈ 24 °C |
| نقطه جوش | ≈ 259 °C |
| حلالیت | نامحلول در آب، محلول در الکل، اتر و استون |
| چگالی (25°C) | حدود 0.83 g/cm³ |
| ویژگی خاص | پایداری شیمیایی بالا و زیستتجزیهپذیر |
کاربردها
- در تولید سورفکتانتها و شویندههای صنعتی و خانگی
- در صنایع آرایشی و بهداشتی بهعنوان نرمکننده و امولسیفایر
- در سنتز استرهای چرب و روانکنندههای صنعتی
- بهعنوان عامل کفزا و تثبیتکننده در فرمولاسیونها
ایمنی و نگهداری
- غیرسمی و قابلتجزیه زیستی؛ با این حال از تماس مستقیم طولانی با پوست پرهیز شود.
- در ظروف دربسته، خشک و دور از حرارت نگهداری شود.
- در محیطهای دارای تهویه مناسب استفاده شود.
- از تماس با مواد اکسیدکننده قوی خودداری گردد.
نتیجهگیری
دودکانول یا لوريل الکل، الکل چربی است که بهدلیل پایداری بالا، قابلیت امولسیونسازی و خواص نرمکنندگی، کاربرد گستردهای در صنایع شوینده، آرایشی و شیمیایی دارد و یکی از موا
