تترا-اِن-بوتیلآمونیوم هیدروژن سولفات (Tetra-n-butylammonium hydrogen sulfate؛ TBAHS/TBAHSO4) یک نمک آمونیوم چهارتاییِ اسیدی با انحلالپذیری بالا در محیطهای قطبی است که معمولاً بهصورت جامد سفید تا شیری و نسبتاً رطوبتگیر دیده میشود.
این ماده بهعنوان کاتالیزور انتقال فاز (PTC)، عامل جفتیون (Ion-pairing reagent) در کروماتوگرافی، پیشمادهٔ مایعات یونیِ سولفاتدار و الکترولیت پشتیبان در الکتروشیمی بهکار میرود.
ویژگیها و خواص
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام شیمیایی | تترا-اِن-بوتیلآمونیوم هیدروژن سولفات (TBAHS) |
| فرمول مولکولی (Hill) | C16H37NO4S |
| جرم مولی | ≈ 339.53 g/mol |
| شکل ظاهری | جامد سفید تا شیری؛ رطوبتگیر |
| نقطهٔ ذوب | حدود 170–175 °C (بیآب/کریستالی) |
| حلالیت | محلول در آب و حلالهای قطبی مانند EtOH/MeOH/ACN/DMF/DMSO |
| ویژگی بارز | نمک آمونیوم چهارتاییِ اسیدی؛ PTC کارآمد و عامل جفتیون در HPLC/IPC |
کاربردها
- کاتالیزور انتقال فاز در واکنشهای دوفازی آبی/آلی و ارتقای واکنشهای نوکلئوفیلی
- عامل جفتیون در کروماتوگرافی (بهویژه برای آنالیتهای یونی/قطبی)
- الکترولیت پشتیبان در الکتروشیمیِ محلولهای آلی و آبیِ اسیدی
- پیشمادهٔ مایعات یونی سولفاتدار و افزودنی در فرمولاسیونها
ایمنی و نگهداری
- ممکن است محرک پوست/چشم باشد؛ از تماس مستقیم و استنشاق گرد و غبار پرهیز شود
- رطوبتگیر: در ظرف کاملاً دربسته، محیط خشک و خنک نگهداری شود؛ دور از اکسیدکنندهها
- بهسبب ماهیت اسیدی (HSO4−)، از تماس با بازهای قوی پرهیز شود
- کار در هود با PPE کامل (دستکش، عینک ایمنی، روپوش) و دفع پسماند طبق مقررات
نتیجهگیری
این نمک چهارتایی با انحلالپذیری بالا و رفتار اسیدی کنترلشده، گزینهای چندمنظوره برای PTC، کروماتوگرافی و الکتروشیمی است—بهشرط نگهداری خشک و رعایت الزامات ایمنی.
