سدیم هیدروکسید (Sodium Hydroxide) با فرمول NaOH یک باز قوی و از مواد شیمیایی پایه در صنایع مختلف است. این ترکیب بهصورت جامد سفید، پرک یا پودر عرضه شده و بهشدت رطوبتگیر و خورنده میباشد. سدیم هیدروکسید هنگام حل شدن در آب حرارت زیادی آزاد کرده و محلولی بسیار قلیایی و واکنشپذیر تشکیل میدهد.
این ماده در صنایع شویندهسازی، تولید صابون، تصفیه آب، صنایع غذایی، کاغذسازی، متالورژی و بسیاری از فرآیندهای شیمیایی کاربرد دارد. در آزمایشگاهها نیز از سدیم هیدروکسید برای تنظیم pH، خنثیسازی اسیدها و انجام تیتراسیونها استفاده میشود.
ویژگیها و مشخصات
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام / همنامها | Sodium Hydroxide؛ Caustic Soda؛ NaOH |
| فرمول شیمیایی | NaOH |
| جرم مولی | 40 g/mol |
| ظاهر فیزیکی | جامد سفید، پرک یا پودر، بسیار رطوبتگیر |
| نقطه ذوب | 318°C |
| دانسیته | 2.13 g/cm³ |
| حلالیت | کاملاً محلول در آب؛ محلول بسیار قلیایی و گرمازا تولید میکند |
کاربردها
- تولید صابون و مواد شوینده
- تنظیم pH و خنثیسازی اسیدها
- کاربرد گسترده در تصفیه آب
- سنتز مواد شیمیایی آلی و معدنی
- استفاده در صنایع غذایی و دارویی
- کاربرد در آزمایشگاهها برای تیتراسیون و واکنشهای قلیایی
ایمنی و نگهداری
- بسیار خورنده بوده و باید از تماس با پوست و چشم جلوگیری شود.
- در ظروف دربسته و مقاوم به خوردگی نگهداری شود.
- بهشدت رطوبتگیر است؛ دور از رطوبت و CO₂ نگهداری گردد.
- هنگام کار استفاده از دستکش، عینک و روپوش آزمایشگاهی ضروری است.
نتیجهگیری
سدیم هیدروکسید یک باز بسیار قوی و از مواد اولیه حیاتی بسیاری از صنایع است. کاربرد گسترده آن در تولید شویندهها، تصفیه آب و فرآیندهای شیمیایی، این ماده را به یکی از مهمترین ترکیبات صنعتی و آزمایشگاهی تبدیل کرده است. با توجه به خورندگی و رطوبتگیری بالا، رعایت نکات ایمنی و نگهداری صحیح آن ضروری است.
