ایزوپروپیلآمین (Isopropylamine) یک آمین نوعِ اوّل با فرمول (CH3)2CH–NH2 است که بهصورت مایعِ بیرنگ، فرّار و با بوی آمونیاکی مشاهده میشود. این ترکیب در آب و بسیاری از حلالهای آلی امتزاجپذیر است و بهعنوان بازِ آلیِ واکنشپذیر و میانجی سنتزی در صنایع شیمیایی، دارویی و کشاورزی کاربرد گستردهای دارد.
ویژگیها و خواص
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام شیمیایی / همنامها | Isopropylamine؛ 2-Propylamine؛ (CH3)2CHNH2 |
| فرمول مولکولی | C3H9N |
| جرم مولی | ≈ 59.11 g/mol |
| شکل ظاهری / بو | مایع بیرنگ، فرّار؛ بوی آمونیاکی/آمینی مشخص |
| نقطهٔ جوش / چگالی | b.p.≈ 32–33 °C | ρ (20–25°C)≈ 0.69–0.70 g/mL |
| حلالیت/اختلاطپذیری | امتزاجپذیر با آب؛ قابلاختلاط با الکلها، کتونها و هیدروکربنهای سبک |
| نقطهٔ اشتعال (کاپ بسته) | حدود −18 °C (مایع بهشدت قابلاشتعال) |
| ویژگی بارز | بازِ آلیِ اولیه با واکنشپذیری بالا؛ تشکیل نمکها و مشتقات آمیدی/اورگانوآمین |
کاربردها
- میانجی سنتزی در داروسازی، رنگزاها و مواد افزودنی آلی
- ساخت نمکهای آمینِ آفتکشها/علفکشها (مانند نمکهای ایزوپروپیلآمین)
- بهعنوان بازِ آلی در واکنشهای تراکمی، آمیدسازی و نمکسازی
- جزء حلالی/فرایندی در پوششها و فرمولاسیونهای صنعتی (با کنترل ایمنی)
ایمنی و نگهداری
- بسیار قابلاشتعال و فرّار: بخارها سنگینتر از هوا و با هوا مخلوطهای انفجاری میسازند؛ دور از شعله/جرقه
- خورنده/محرک برای پوست، چشم و دستگاه تنفسی؛ کار در هود با PPE (دستکش، عینک، روپوش)
- در ظروف دربسته و مقاوم، در محل خنک و دارای تهویه نگهداری شود؛ از اکسیدکنندهها و اسیدهای قوی دور نگه دارید
- به دلیل نقطهٔ جوش پایین، کنترل دمایی و سامانههای ضدجرقه حین پمپاژ/اختلاط ضروری است
نتیجهگیری
بهسبب پایهگی مؤثر، فرّاریت و امتزاجپذیری با آب/حلالهای آلی، این ماده یک میانجی و عامل قلیایی کارآمد در مسیرهای سنتزی و فرمولاسیونهای صنعتی است—بهشرط رعایت دقیق الزامات ایمنی حریق و تماس.

