آلفا نفتیل استیک اسید (α-Naphthylacetic Acid) ترکیبی آلی از خانواده اکسینها و یکی از مهمترین تنظیمکنندههای رشد گیاه است. فرمول شیمیایی آن C₁₂H₁₀O₂ و جرم مولی آن ≈ 186.21 g/mol میباشد. این ترکیب بهصورت پودر سفید تا کرمرنگ دیده میشود، در الکل، استون و اتر محلول است و در آب حلالیت کمی دارد.
این ماده یکی از مشتقات مصنوعی اسید ایندولاستیک (IAA) است و با عملکردی مشابه اکسین طبیعی، موجب تحریک ریشهزایی، تقسیم سلولی و رشد شاخهها میشود. در تحقیقات فیزیولوژی گیاه و فرمولاسیون کودهای محرک رشد از این ماده استفاده گستردهای میگردد.
ویژگیها و خواص
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام شیمیایی / همنامها | α-Naphthylacetic Acid؛ NAA؛ 1-Naphthaleneacetic Acid |
| فرمول شیمیایی | C₁₂H₁₀O₂ |
| جرم مولی | ≈ 186.21 g/mol |
| ظاهر فیزیکی | پودر سفید یا کرمرنگ، بیبو |
| نقطه ذوب | ≈ 135 – 137 °C |
| حلالیت | محلول در اتانول، اتر و استون؛ کممحلول در آب |
| ویژگی برجسته | هورمون رشد مصنوعی با عملکرد مشابه اکسین طبیعی (IAA) |
کاربردها
- در کشاورزی برای تحریک ریشهزایی و افزایش رشد شاخهها
- در کشت بافت گیاهی و تحقیقات فیزیولوژی گیاه
- در ترکیب کودها و هورمونهای رشد گیاهی بهعنوان تنظیمکننده رشد
- در مطالعات بیوشیمیایی برای بررسی مکانیسم عملکرد اکسینها
ایمنی و نگهداری
- از تماس مستقیم با پوست و چشم خودداری شود؛ ممکن است باعث تحریک گردد.
- در ظروف دربسته و خشک، دور از نور مستقیم و حرارت نگهداری شود.
- در دمای اتاق (۱۵–۲۵ °C) ذخیره گردد.
- در هنگام کار از دستکش، ماسک و عینک ایمنی استفاده شود.
نتیجهگیری
آلفا نفتیل استیک اسید (NAA) یک تنظیمکننده رشد گیاه مؤثر است که بهصورت مصنوعی تولید شده و در کشاورزی و تحقیقات فیزیولوژی گیاهان بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد. پایداری بالا، اثربخشی قوی و قابلیت ترکیب با کودها و محیطهای کشت، این ماده را به یکی از مهمترین اکسینهای مصنوعی در تحقیقات گیاهی تبدیل کرده است.
