دماسنج جیوه ای یک وسیله اندازهگیری دما است که از جیوه به عنوان ماده حساس به دما استفاده میکند. دماسنج جیوه ای دارای یک لوله شیشهای باریک و بلند است که در انتهای آن یک حباب کوچک قرار دارد. جیوه در حباب قرار دارد و با افزایش دما، منبسط میشود و در لوله بالا میرود. با کاهش دما، جیوه منقبض میشود و در لوله پایین میرود.
دماسنجهای جیوهای در انواع مختلف از نظر حجم، شکل و دقت تولید میشوند. حجم این دماسنجها از چند میلیلیتر تا چند لیتر متغیر است. شکل دماسنجهای جیوهای معمولاً استوانهای یا مخروطی است. دقت دماسنجهای جیوهای از چند درجه سانتیگراد تا یک دهم درجه سانتیگراد متغیر است.
دماسنجهای جیوهای کاربردهای مختلفی در زندگی روزمره و آزمایشگاهها دارند. از جمله کاربردهای این دماسنجها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
اندازهگیری دمای هوا
اندازهگیری دمای بدن
اندازهگیری دمای مواد غذایی
اندازهگیری دمای آب
اندازهگیری دمای محیط
دماسنجهای جیوهای به دلیل دقت بالا و قیمت مناسب، یکی از پرکاربردترین دماسنجها در جهان هستند. با این حال، استفاده از این دماسنجها خطرات بهداشتی نیز دارد. جیوه یک ماده سمی است و در صورت شکستگی دماسنج، جیوه در محیط آزاد میشود و میتواند باعث مسمومیت شود.