۷ محلول ضدعفونی کننده دست خانگی

برای بیشتر افراد، محلول ۱ (اتانولی ساده) سریع‌ترین انتخاب و محلول ۴ (فرمول سازمان جهانی بهداشت) کامل‌ترین انتخاب است. در این مقاله انواع محلول ضدعفونی کننده دست خانگی را مقایسه می‌کنیم، مقدار مواد هر کدام را می‌دهیم و می‌گوییم مواد را از کجا تهیه کنید. هر هفت محلول فقط با چند ماده ساخته می‌شوند: اتانول یا ایزوپروپانول، آب مقطر، گلیسرین، آب اکسیژنه، ژل آلوورا و اسانس.

کدام محلول را انتخاب کنیم؟

معیار اصلی غلظت الکل است. CDC حداقل ۶۰٪ را لازم می‌داند، سازمان جهانی بهداشت اتانول ۸۰٪ یا ایزوپروپانول ۷۵٪ را در فرمول خود آورده و روش ساده خانگی حدود ۷۰٪ است. تفاوت بقیه محلول‌ها در بوی خوش، نرمی پوست و بافت است.

نیاز شما	محلول مناسب	دلیل
ساخت سریع و کم‌هزینه	۱	فقط دو ماده لازم دارد
نداشتن اتانول	۲ یا ۵	ایزوپروپانول جایگزین مؤثر است
پوست خشک	۳ یا ۴	گلیسرین دارند
پیروی از فرمول رسمی	۴ یا ۵	بر پایه راهنمای سازمان جهانی بهداشت
بوی خوش	۶	چند قطره اسانس کافی است
بافت ژل برای همراه داشتن	۷	پخش نمی‌شود و حمل آن راحت است

۷ محلول ضدعفونی کننده دست خانگی در یک نگاه

#	محلول	غلظت الکل نهایی	ویژگی اصلی	نقطه ضعف
۱	اتانولی ساده	حدود ۷۰٪	دو ماده، سریع و ارزان	خشکی پوست
۲	ایزوپروپانولی ساده	حدود ۷۰٪	جایگزین اتانول	بوی تندتر
۳	اتانولی با گلیسرین	حدود ۸۰٪	پوست را نرم نگه می‌دارد	آب اکسیژنه ندارد، رسمی نیست
۴	فرمول سازمان جهانی بهداشت (اتانولی)	۸۰٪	رسمی‌ترین نسخه	نیاز به اندازه‌گیری دقیق
۵	فرمول سازمان جهانی بهداشت (ایزوپروپانولی)	۷۵٪	رسمی، برای نبود اتانول	نیاز به اندازه‌گیری دقیق
۶	معطر با اسانس	همان محلول پایه	بوی خوش	حساسیت پوستی
۷	ژل با آلوورا	حدود ۶۴ تا ۶۶٪	بافت ژل	نزدیک حد پایین ۶۰٪

مقدار مواد ضدعفونی کننده دست خانگی و روش ساخت

اعداد جدول برای ۱۰۰ میلی‌لیتر محلول نهایی است. برای ۵۰۰ میلی‌لیتر همه را ۵ برابر کنید.

محلول	الکل (میلی‌لیتر)	آب اکسیژنه ۳٪	گلیسرین ۹۸٪	آب مقطر
۱	اتانول ۹۶٪: ۷۳	ندارد	ندارد	تا رسیدن به ۱۰۰
۲	ایزوپروپانول ۹۹٫۸٪: ۷۰	ندارد	ندارد	تا رسیدن به ۱۰۰
۳	اتانول ۹۶٪: ۸۳٫۳	ندارد	۱٫۵	تا رسیدن به ۱۰۰
۴	اتانول ۹۶٪: ۸۳٫۳	۴٫۲	۱٫۵	تا رسیدن به ۱۰۰
۵	ایزوپروپانول ۹۹٫۸٪: ۷۵٫۲	۴٫۲	۱٫۵	تا رسیدن به ۱۰۰
۶	محلول پایه ۱ تا ۵ و چند قطره اسانس
۷	دو قسمت الکل و یک قسمت ژل آلوورا خالص

اگر الکل شما درجه دیگری دارد، حجم لازم را این‌طور حساب کنید: غلظت نهایی تقسیم بر درجه الکل ضرب در حجم نهایی. برای مثال برای اتانول ۹۹٪ و غلظت ۷۰٪، حدود ۷۱ میلی‌لیتر در هر ۱۰۰ میلی‌لیتر لازم است.

1. دست‌ها، ظرف و ابزار را تمیز و خشک کنید.
2. الکل را با ظرف مدرج یا سرنگ بدون سوزن اندازه بگیرید.
3. آب اکسیژنه و گلیسرین را اضافه کنید. گلیسرین چسبناک است، پس ابزار را با کمی آب مقطر بشویید و آب را داخل محلول بریزید.
4. با آب مقطر به حجم نهایی برسانید و آرام هم بزنید.
5. در بطری پمپی بریزید و نام، تاریخ و عبارت «قابل اشتعال» را روی آن بنویسید.

معرفی هر محلول ضدعفونی کننده دست خانگی

۱. اتانولی ساده

ساده‌ترین محلول است و غلظت آن حدود ۷۰٪ می‌شود، بالاتر از حداقل ۶۰٪ توصیه‌شده CDC. چون چرب‌کننده ندارد، پوست را بیشتر از بقیه خشک می‌کند.

۲. ایزوپروپانولی ساده

وقتی اتانول ندارید، جایگزین مؤثر است. ایزوپروپانول را بیشتر در فروشگاه‌های مواد آزمایشگاهی پیدا می‌کنید.

۳. اتانولی با گلیسرین

نسخه ساده‌شده فرمول سازمان جهانی بهداشت است و خود سازمان آن را ارائه نکرده. گلیسرین ۱٫۴۵٪ پوست را نرم نگه می‌دارد. چون آب اکسیژنه ندارد، ظرف را تمیز بگیرید و در حجم کم بسازید.

۴ و ۵. فرمول سازمان جهانی بهداشت

این سازمان دو فرمول برای تولید محلی داده است: اتانول ۸۰٪ یا ایزوپروپانول ۷۵٪، همراه با ۱٫۴۵٪ گلیسرول و ۰٫۱۲۵٪ آب اکسیژنه. آب اکسیژنه فقط اسپورهای آلوده‌کننده محلول را غیرفعال می‌کند و خودش ضدعفونی کننده دست نیست. در تولید حرفه‌ای هر بچ حداکثر ۵۰ لیتر است و غلظت با الکل‌سنج کنترل می‌شود. در خانه این کنترل ممکن نیست، پس اندازه‌گیری دقیق اهمیت بیشتری دارد.

۶. معطر با اسانس

بعد از ساخت یکی از محلول‌های ۱ تا ۵، فقط چند قطره اسانس اضافه کنید. اسانس زیاد اثر محلول را کم می‌کند و ممکن است پوست را تحریک کند. پیش از مصرف کمی از آن را روی بخش کوچکی از پوست بزنید. برای کودکان و پوست حساس بدون اسانس بسازید.

۷. ژل با آلوورا

دو قسمت الکل را با یک قسمت ژل آلوورا خالص مخلوط کنید. غلظت نهایی با الکل ۹۹٪ حدود ۶۶٪ و با ۹۶٪ حدود ۶۴٪ می‌شود. چون به حد پایین ۶۰٪ نزدیک است، آب یا ماده دیگری به آن اضافه نکنید.

آب و صابون یا ضدعفونی کننده؟

• روی دست کثیف یا چرب، بعد از دستشویی و قبل از غذا، آب و صابون بهتر است. الکل روی دست کثیف کم‌اثر است و روی نوروویروس، کریپتوسپوریدیوم و کلستریدیوم دیفیسیل اثر ندارد.
• بیرون از خانه و وقتی آب نیست و دست‌ها کثیف دیده نمی‌شوند، ضدعفونی کننده مناسب است.
• محلول را تا خشک شدن روی همه سطح دست و بین انگشتان بمالید و قبل از خشک شدن پاک نکنید.

مواد را از کجا تهیه کنیم؟

ماده	محل تهیه	نکته خرید
اتانول (الکل طبی) ۹۶٪ یا ۹۹٪	داروخانه، فروشگاه مواد آزمایشگاهی	روی برچسب نام اتانول یا اتیل الکل و درجه خلوص باشد
ایزوپروپانول ۹۹٫۸٪	فروشگاه مواد آزمایشگاهی، گاهی داروخانه	درجه خلوص روی برچسب باشد
آب مقطر، گلیسرین ۹۸٪، آب اکسیژنه ۳٪	داروخانه	مقدار را دقیق بگیرید
ژل آلوورا خالص	داروخانه، عطاری	بدون الکل و رنگ اضافه
اسانس	عطاری	فقط چند قطره
ظرف مدرج یا سرنگ بدون سوزن، بطری پمپی	داروخانه، فروشگاه ظروف بهداشتی	پلاستیک مقاوم و تمیز

موجودی داروخانه‌ها بسته به شهر فرق می‌کند. اگر الکل با درجه خلوص مشخص، آب مقطر، گلیسرین و ابزار اندازه‌گیری می‌خواهید، این مواد در فروشگاه مواد آزمایشگاهی شیمی بان با مشخصات فنی کامل عرضه می‌شود.

ایمنی و اشتباهات رایج در استفاده از این ضدعفونی کننده ها

• اشتعال: نقطه اشتعال اتانول ۸۰٪ حدود ۱۷٫۵ و ایزوپروپانول ۷۵٪ حدود ۱۹ درجه سانتی‌گراد است. دور از شعله، گرما و سیگار نگه دارید.
• کودکان: بلعیدن ضدعفونی کننده سمی است. دور از دسترس کودکان نگه دارید و استفاده کودک را زیر نظر بزرگسال بگذارید.
• منبع الکل: فقط الکل برچسب‌دار و از فروشنده معتبر بخرید. الکل صنعتی ممنوع است.
• حساب نکردن درجه الکل: ریختن ۷۰٪ حجم ظرف الکل بدون توجه به درجه آن، غلظت را اشتباه می‌کند.
• آب شیر به جای آب مقطر، و گلیسرین یا اسانس به مقدار زیاد.
• مقدار کم روی دست یا پاک کردن محلول قبل از خشک شدن.
• نگهداری: در ظرف دربسته، خنک و دور از نور مستقیم، با برچسب و تاریخ. حجم کم بسازید و در صورت قرمزی یا سوزش مصرف را قطع کنید.

گزینه‌هایی که ضدعفونی کننده دست نیستند

• وایتکس: فقط برای سطوح است و پوست را آسیب می‌زند. برای سطوح، یک کارشناس شیمی یک لیوان وایتکس در نه لیوان آب سرد را توصیه کرده است. هرگز آن را با الکل یا شوینده دیگر مخلوط نکنید.
• آب اکسیژنه غلیظ: فقط ۳٪ و به مقدار بسیار کم در فرمول سازمان جهانی بهداشت به کار می‌رود، نه به تنهایی روی دست.
• ودکا: حدود ۴۰٪ الکل دارد و از حداقل ۶۰٪ پایین‌تر است.
• سرکه: الکل ندارد و جایگزین ضدعفونی کننده نیست.
• متانول و الکل صنعتی: سمی هستند و از پوست جذب می‌شوند. وزارت بهداشت هشدار داده که متانول در ضدعفونی کننده جایگاهی ندارد و می‌تواند به کوری، آسیب کلیه و مرگ منجر شود.

جمع بندی از انتخاب بین ضدعفونی کننده های دست خانگی

هفت محلول ضدعفونی کننده دست خانگی از ساده‌ترین محلول اتانولی تا فرمول رسمی سازمان جهانی بهداشت و ژل آلوورا را شامل می‌شود. در همه آن‌ها غلظت الکل باید حداقل ۶۰٪ بماند و متانول و الکل صنعتی هرگز استفاده نشود. اگر به محصول آماده دسترسی دارید، آن را بر ساخت خانگی ترجیح دهید.

سوالات متداول در مورد ضدعفونی کننده های دست خانگی

ضدعفونی کننده خانگی جای آب و صابون را می‌گیرد؟

خیر. اگر آب و صابون در دسترس است همان بهتر است.

غلظت مناسب الکل چقدر است؟

CDC حداقل ۶۰٪ را توصیه می‌کند. فرمول‌های سازمان جهانی بهداشت اتانول ۸۰٪ یا ایزوپروپانول ۷۵٪ هستند و روش ساده خانگی حدود ۷۰٪ است.

ضدعفونی کننده‌های کارخانه‌ای چطور ساخته می‌شوند؟

با مقادیر دقیق الکل، مرطوب‌کننده و آب مقطر در ظرف‌های مدرج، و بعد از تولید غلظت الکل با الکل‌سنج کنترل می‌شود.

ضدعفونی کننده خانگی چقدر نگهداری می‌شود؟

برای فرمول ساخته‌شده در شرایط استاندارد آزمایشگاهی ماندگاری حداقل دو سال گزارش شده، ولی در خانه کنترل کیفیت ندارید. حجم کم بسازید و ظرف را تاریخ‌دار کنید.

ضدعفونی کننده خانگی برای کودکان مناسب است؟

فقط با نظارت بزرگسال و دور از دسترس کودک. برای کودکان زیر سن مدرسه شستن دست با آب و صابون بهتر است.