دی-مانیتول (D-Mannitol) یک الکل قندی طبیعی است که در بسیاری از گیاهان، میوهها و جلبکها یافت میشود. این ترکیب از تبدیل فروکتوز یا مانوز بهدست میآید و بهعنوان یک شیرینکننده کمکالری، عامل حجیمکننده و پایدارکننده در صنایع مختلف استفاده میشود.
مانیتول دارای طعمی خنک و شیرینی ملایم است. این ماده در آب بهخوبی حل میشود، در الکل اندکی محلول بوده و در اتر نامحلول است. فرمول شیمیایی آن C₆H₁₄O₆ و جرم مولی آن 182.17 g/mol است. بهدلیل فشار اسمزی بالا، در محیطهای کشت سلولی و آزمایشهای بیوشیمیایی نیز کاربرد دارد.
ویژگیها و مشخصات
| ویژگی | توضیحات |
|---|---|
| نام / همنامها | D-Mannitol؛ Mannite؛ Manna sugar |
| فرمول شیمیایی | C₆H₁₄O₆ |
| جرم مولی | 182.17 g/mol |
| ظاهر فیزیکی | کریستال یا پودر سفید، بیبو، با طعم خنک |
| نقطه ذوب | 165–170°C |
| حلالیت | محلول در آب، کممحلول در الکل، نامحلول در اتر |
| گرید | دارویی / غذایی / بیوشیمی / محیط کشت |
| کاربرد | در صنایع غذایی بهعنوان شیرینکننده و پایدارکننده؛ در داروسازی بهعنوان دیورتیک اسمزی و عامل رقیقکننده؛ در محیطهای کشت برای تنظیم فشار اسمزی |
کاربردها
- در صنایع دارویی برای تولید قرص، شربت و بهعنوان عامل دیورتیک در تزریقات
- در صنایع غذایی بهعنوان جایگزین قند و عامل ضد تبلور
- در محیطهای کشت سلولی برای تنظیم فشار اسمزی
- در تحقیقات بیوشیمیایی بهعنوان منبع کربن و ترکیب پایدارکننده
ایمنی و نگهداری
- در محیط خشک و خنک و ظرف دربسته نگهداری شود.
- در برابر رطوبت و نور مستقیم محافظت گردد.
- از تماس با چشم و استنشاق مستقیم پودر جلوگیری شود.
نتیجهگیری
دی-مانیتول یک الکل قندی چندمنظوره با کاربردهای گسترده در داروسازی، صنایع غذایی و آزمایشگاهی است که به دلیل پایداری بالا، شیرینی ملایم و ویژگیهای اسمزی، گزینهای مطمئن برای مصارف تحقیقاتی و صنعتی محسوب میشود.
